Jaap Buitink, senior adviseur & trainer, expert op het gebied van: 

Moord op juwelier: 'Sociaal werkers werken in stilte. Tot er doden vallen'
08-05-2012: De moord op een juwelier door ex-cliënten van de jeugdzorg was weer eens aanleiding voor het aan de schandpaal nagelen van de jeugdzorg, i.c. de jeugdzorgwerkers. En hoe waar veel klachten over de kwaliteit van de jeugdzorg en overig sociaal werk mogelijk zijn: die klachten raken rechtstreeks het imago van jeugdzorgwerkers, sociaal werkers, die met veel hart voor hun cliënten aan het werk zijn. 
Lia van Doorn schreef het al: 'Sociaal werkers werken in stilte. Tenzij het misgaat en er doden vallen'. Dan zijn de rapen gaar; en ja wel, het is weer zo ver. 
“De Jeugdzorg in Nederland moet op de schop. Er gaat te veel mis, maar niemand voelt zich echt verantwoordelijk. Het amateurisme viert hoogtij, de organisaties zijn versnipperd en in zichzelf gekeerd en de professionals hebben geen idee van het effect van hun werk. Ouders en kinderen zijn de dupe.” Deze harde aanklacht komt van Corine de Ruiter (51), hoogleraar Forensische psychologie in Maastricht en betrokken bij een aantal projecten in de jeugdzorg. Voor haar is naar aanleiding van de vreselijke moord op de juwelier de maat vol.'Iedereen in Nederland zit te snurken. Het wordt tijd dat we wakker worden.” Aldus de Volkskrant op 7 mei jl.
Veel sociaal werkers geven aan dat hun werk niet gemakkelijk is. Ze komen regelmatig voor flinke morele dilemma’s te staan. Maar krijgen ze voldoende ondersteuning in hun werk? Krijgen ze de professionele autonomie die hen toehoort? Kunnen ze de kwaliteit leveren die nodig is voor dit zware werk? 
Lees hier het hele artikel (inclusief links naar het artikel uit de Volkskrant en voorbeelden van dilemma’s in de jeugdzorg).

“Naast werkers en docenten moeten ook managers ‘Moresprudentie’ lezen!”
De boekpresentatie ‘Moresprudentie – Ethiek en beroepscode in het sociaal werk’ op 13 maart jl. bij uitgever ThiemeMeulenhoff trok flinke belangstelling onder uitvoerend werkers en docenten. Drie deskundigen op het gebied van sociaal werk en ethiek presenteerden hun visie op het boek en het belang van ethiek en de beroepscode in het werk.
Lia van Doorn – lector innovatieve maatschappelijke dienstverlening - stelde dat vragen over ethiek in het dagelijks handelen van de beroepsbeoefenaar lang niet altijd leidt tot ruggespraak, reflectie en ruimte voor morele oordeelsvorming. Persoonlijke ontwikkeling en professionele oordeelsvorming vragen van iedere sociaal werker kracht en identiteit om als vertegenwoordiger van de beroepsgroep de code eervol in te zetten in het dagelijks werk met cliënten. “Sociaal werkers hebben grote behoefte aan de ontwikkeling van moresprudentie; aan ijkpunten om hun eigen ethisch handelen aan te kunnen toetsen”, aldus Lia van Doorn.
Afra Groen, deskundige jeugdzorg en bestuurslid NVMW, stelde dat ethiek niet alleen een belangrijk onderwerp is voor de opleidingen in het sociaal werk, maar dat het essentieel is in de uitvoering van het werk in de sociale sector. De beroepscode verdient dan ook veel aandacht want uit onderzoek blijkt dat sociaal werkers lang niet altijd op de hoogte zijn van hun (nieuwe) beroepscode.
Lies Schilder zei blij te zijn om als nieuwe directeur van de NVMW gelijk zo’n belangrijk boek te mogen verwelkomen: de NVMW is nauw betrokken geweest bij de realisatie van dit boek, waarin ook de beroepscode uitvoerig wordt behandeld. Beroepsethiek en de beroepscode zijn noodzakelijke voorwaarden om betere samenwerking in de beroepspraktijk te realiseren. In de uitvoering van het sociaal werk hebben werkers vaak een eenzame positie, met name in de ambulante uitvoering van het werk, maar de sterren in de sociale sector worden vooral verdiend in de gezamenlijkheid. Volgens Lies Schilder zijn er drie voorwaarden om als sociaal werker professioneel en ethisch verantwoord te werken: een stevige beroepsidentiteit, lerende organisaties en een goed boek, zoals ‘Moresprudentie’. Zij pleit er voor dat naast uitvoerend sociaal werkers, ook managers en werkbegeleiders zich de tekst van het boek eigen maken.
Info:wilt u meer over ‘Moresprudentie’ weten of het boek bestellen? Zie deze link.
Wilt u Moresprudentie direct bestellen? Moresprudentie is beschikbaar bij Bol.com.

Basis in beroepsethiek is samenwerking met de cliënt
Tijdens het symposium ‘Ethiek sterkt je in je werk’ bepleitte ethicus Jos Kole voor aandacht voor de positie van de cliënt in de ketenzorg.  Jeugdzorg is, zoals vele zorg, ethisch geladen. Een belangrijke basis in de beroepsethiek is de samenwerking met de cliënt. Dat hoort ook zo te zijn bij de ketenzorg. Kole onderscheidt twee aspecten in de ketenzorg: geheimhoudingsplicht en verantwoordingsdeling. Bij de zwijgplicht gaat het altijd om zoveel mogelijke investering in een vertrouwensrelatie met de cliënt; dus al het handelen zo veel mogelijk in samenspraak met de cliënt. Bij verantwoordingsdeling gaat het niet om de professional of de instelling als eerste verantwoordelijke in de ketenzorg, maar om de cliënt; deze – i.c. het gehele cliëntsysteem – is eerste verantwoordelijke en dient dus ook eigenlijk de regie te voeren over de ketenzorg. Protocollen gericht op samenwerking zonder betrokkenheid van de cliënt zijn slechte protocollen.
Het symposium werd georganiseerd door de CNV en de Hogeschool Utrecht i.s.m. ‘Met Waarden Helen’. De CNV geeft op haar website MijnVakbond aandacht aan ethiek en verzamelt o.a. dilemma’s in de jeugdzorg.
Info: CNV/MijnVakbond /  Met Waarden Helen

Training 'Werken met de Beroepscode': 'We zijn wakker geschud' & 'Leerzaam'!

 Wat doe je als:
· Een cliënt terloops zegt dat zijn partner fraudeert met een uitkering?
· De werkgever als beleid stelt dat de hulpverlening eindigt als een cliënt een afspraak afzegt?
· Collega’s beroepswaarden, zoals permanente educatie of geheimhouding, aan hun laars lappen?
· Een cliënt je uitnodigt voor een concert van jouw favoriete band waarvoor hij gratis kaartjes heeft?
· Je signaleert dat een wijkagent structureel nieuwe Nederlanders discrimineert?

Elke sociaal werker zal zijn/haar beroepscode moeten kennen en moeten kunnen hanteren. De Beroepscode geeft richting aan en houvast in het dagelijks werk als professional; zowel in de directe hulpverlening als in het contact met de werkgever, collega's of samenleving. Maar hoe gericht gebruik je de code in je dagelijks werk? Hoe kun je ethische dilemma’s goed afwegen?
Daarvoor organiseert de Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers (NVMW) i.s.m. Buitink Beleidsadvies de training: ‘Hulpmiddel of hindernis? Werken met de nieuwe beroepscode’. Trainer is Jaap Buitink (samensteller van de herziene beroepscode) en medeauteur van het boek Moresprudentie.
In de training word je aan de hand van casussen getraind in moreel beraad en het hanteren van een stappenplan en de Beroepscode om een ethisch dilemma te ‘ontleden’. De reacties op de trainingen tot nu toe zijn zeer positief; bijvoorbeeld:

Ø  Heel leerzaam

Ø  Leuke afwisseling in training

Ø  Helder, leerzaam, bruikbaar in praktijk in kennisoverdracht aan collega’s

Ø  De training is goed voor de bewustwording.

Ø  2,5 uur is zelfs te kort

Ø  Training biedt uitnodiging om er zelf mee aan de slag te gaan in team

Ø  We zijn weer wakker geschud

Ø  Casussen maken de code ‘levend’.

Alle deelnemers raden de training aan! De NVMW organiseert de training (kijk voor meer informatie in de NVMW-agenda op www.nvmw.nl). De training kan ook binnen organisaties (in company) worden gevolgd.
Heeft u vragen over deze training? Voor inhoudelijke vragen: jbuitink@xs4all.nl en voor organisatorische vragen: Magteld Beun, NVMW, tel.  030-294 86 03 of mail met maatswk@nvmw.nl 
Klik hier voor een impressie van een deelnemer (zie linkerkolom: 'Nieuws')
Klik hier voor een artikel in Maatwerk over 'Mondige professionals'.
 

Sociaal werkers zien noodzaak van meer generalistisch werken
28-01-2012: “Op allerlei plekken in Nederland werken sociaal werkers aan vernieuwing”, schrijft journalist Martin Zuithof op zijn weblog: “Iedereen zegt uit te gaan van de cliënt, aan te sluiten op diens eigen kracht en outreachend te werken”. Deze opstelling sluit aan bij het programma Sociaal Werk in de Wijk. Eén van de onderdelen van dat programma is 'De nieuwe professional. De methodische toerusting van de generalist'. Voor dit onderdeel worden interviews gehouden, die tal van inspirerende verhalen en duidelijke trends opleveren. Bijvoorbeeld dat vernieuwende instellingen en hun werkers bij voorkeur een werkplek kiezen midden in de wijk, van waaruit ze niet alleen toegankelijker zijn voor cliënten, maar ook nauwer kunnen samenwerken met andere disciplines in de wijk.
Outreachend werken is heel normaal geworden, maar nog niet iedereen durft het, vertelt Hester Bats, maatschappelijk werker bij MD Veluwe in Ede.
De slogans van het Nieuwe Welzijn worden door sommige ervaren werkers gerelativeerd. Zo zegt Marcel Bakker, maatschappelijk werker in de Dommelregio: ‘Zelfredzaamheid en eigen kracht zijn mooie slogans, maar soms is het gewoon nodig om er veel tijd in te steken en vaker bij de klant langs te gaan. Ik heb de vrijheid nodig om het op mijn manier te doen.’ Sociaal werkers hebben meer professionele vrijheid nodig om cliënten goed te kunnen helpen.
De geïnterviewde professionals zien ook de noodzaak in van meer generalistisch werken. Het programma Sociaal Werk in de Wijk (SWW) wil de komende vier jaar een impuls geven ter versterking en bevordering van de professionele kwaliteit van sociaal werk in de eerste lijn.
Auteur: Martin Zuithof. Bron: zie artikel ‘Sociaal werk laat trend tot verbreding zien’

Wat is de overeenkomst tussen Johan Cruijff en Geert van der Laan?
28-11-2011:Aan de ordinaire machtsstrijd bij Ajax schenken we hier geen aandacht. Maar er is wel een opvallend aspect van die machtsstrijd dat lijkt op de spanning hier en daar tussen maatschappelijk werkers - en andere sociaal werkers - met werkgevers over de invulling van het begrip ‘professionele autonomie’. Analoog daaraan lijkt er een overeenkomst te bestaan tussen twee ‘iconen’ in respectievelijk het voetbal en het maatschappelijk werk: Johan Cruijff en Geert van der Laan.
Cruijff beweert dat het technisch beleid bij Ajax moet worden bepaald door professionals met ervaring: 'Managers die geen verstand van voetbal hebben moeten zich alleen bemoeien met financiële zaken'.
Van der Laan pleit voor een herstel van de professionele logica en het teruggeven van vertrouwen en verantwoordelijkheid aan de professional (Van der Laan, Maatschappelijk werk als ambacht). Hij meent dat ambachtelijkheid pure noodzaak is als tegenhanger van de rationalisering in het werk: “Ambachtelijkheid is gebaseerd op dat wat werkt, een technocratische benadering niet”. En: “De organisatie lijkt vaak belangrijker dan het werk op de werkvloer; professionals worden te weinig als experts gezien”. Zinnen die, met zoveel woorden, uit de mond van Cruijff hadden kunnen komen. Wat betreft de verbale, strategische en overige kwaliteiten houden de overeenkomsten tussen deze twee iconen hier overigens wel op.
Vanuit hun beroepsethiek zullen maatschappelijk werkers samen met managers moeten kijken hoe de waarde van professionele logica in de praktijk gerealiseerd kan worden. Dat is nodig, want ik hoor regelmatig dat werkers nog worden geconfronteerd met beleidsmaatregelen die haaks staan op hun visie over wat professioneel verantwoordelijk handelen inhoudt. Gelukkig lijken werkgevers ook steeds meer in te zien dat aandacht voor professionele autonomie en beroepsidentiteit noodzakelijk is (Marijke Vos, voorzitter MOgroep in Zorg+Welzijn, nr. 10, 2011).
Hoe de machtsstrijd bij Ajax ook afloopt, laten maatschappelijk werkers blijvend de visie van hun icoon Geert van der Laan in gedachten houden, maar binnen hun organisatie daarbij een machtsstrijd als bij Ajax proberen te voorkomen. Want een dergelijke strijd levert slechts verliezers op.

Nieuwe website over professionalisering
01-08-2011: De nieuwe website Professionaliseren in welzijn geeft informatie over beroepsontwikkeling, opleiding, scholing en feiten en cijfers binnen de branche Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening. Met onder andere ingrediënten om het beroep de nodige professionaliseringsimpulsen te geven, landelijke initiatieven op het gebied van professionalisering en een overzicht van relevante organisaties.
Zie: www.professionalisereninwelzijn.nl

Dag van de Maatschappelijk Werker was succes
27-05-2011: Maatschappelijk werkers zijn niet weg te denken uit het sociaal beleid en onze samenleving. Zij hebben hun bestaansrecht meer dan bewezen. Op 26 mei 1962 werd de eerste Beroepscode voor de Maatschappelijk werker een feit. De beroepscode is dé basis voor goed en professioneel maatschappelijk werk in het verleden, nu en in de toekomst. En daarop zijn maatschappelijk werkers met recht trots. De NVMW vierde op 26 mei 2011 voor de tweede maal de Dag van de Maatschappelijk Werker.
Bron en meer info: www.dagvandemaatschappelijkwerker.nl
Zie ook interview met een maatschappelijk werker in Spits: www.nvmw.nl/Spits.pdf

‘Investeren in maatschappelijk werk levert meer op dan in psychiatrie.’
06-12-2010: ‘Geef mensen die vastlopen liever een coach dan een psychiatrische behandeling’, stelt Hans van Ewijk in zijn oratie als bijzonder hoogleraar ‘Grondslagen van het maatschappelijk werk’ aan de Universiteit voor Humanistiek. In het blad ‘Psy’ zegt Hans van Ewijk het zorgelijk te vinden dat we in Nederland veel meer mensen in psychiatrische klinieken stoppen dan in ons omringende landen: ‘We concentreren ons op het behandelen van stoornissen. Psychiatrische instellingen boeken daar maar beperkte resultaten mee. Mensen met een psychiatrische aandoening hebben er vaak meer aan als ze geholpen worden om in hun eigen omgeving te functioneren. Investeren in maatschappelijk werk levert meer op dan investeren in de psychiatrie.’
In reacties op het artikel krijgt Van Ewijk duidelijk bijval. Hieronder enkele reacties:
Ø  Het beste advies sinds jaren op het gebied van hulp voor mensen met pyschische klachten. Mensgericht, praktisch en doelmatig.
Ø  Heel juist en goed verwoord stuk. Misschien gaan de gezaghebbers in de klinieken nu ook eens nadenken.
Ø  Een maatschappelijk werker kan, in heel erg veel gevallen, zeer veel meer doen dan het slikken van zeer verslavende middelen als anti-depressiva of andere anti-psychotica.
Ø  Eindelijk weer eens een verhaal dat getuigd van gezond verstand in een GGz-wereld die bol staat van het verplaatsen van komma's om daarmee 'wetenschappelijk' te scoren.
Ø  Helemaal mee eens! Als men in de GGz-instelling 14 jaar geleden gekeken had naar de hulpvraag die ik gesteld had i.p.v. me eerst vol te stoppen met medicatie had ik nu waarschijnlijk het leven gehad dat ik wilde hebben.
Ø  Ik ben blij met het inzicht van Hans van Ewijk.
Lees het artikel in Psy plus de reacties: www.psy.nl

'Gevangen professional moet zichzelf bevrijden!'
14-10-2010: De ‘gevangen professional’ moet zichzelf bevrijden uit de steeds beperkter wordende professionele ruimte die organisaties geven. De beroepsgroep maatschappelijk werkers geeft in haar nieuwe ethische Beroepscode duidelijk aan dat professionele autonomie nodig is als voorwaarde voor zorgvuldige zorg- en dienstverlening.
Maar tegelijkertijd zegt deze groep professionals dat professionele vrijheid geen vrijbrief is om naar eigen believen te kunnen handelen.
Het nieuwe kabinet zal professionals moeten ondersteunen met een investering in professionaliteit. Want alleen inzetten op minder bureaucratie helpt niet.
Lees het artikel van Jaap Buitink en reacties daarop in het blad Zorg+Welzijn
Gevangen-professional-moet-zichzelf-bevrijden

Maatschappelijk werkers hebben nieuwe beroepscode
Signaleringsplicht in beroepscode opgenomen
01-07-2010: De leden van de Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers (NVMW) hebben in hun ledenvergadering een nieuwe beroepscode vastgesteld. Gedurende een ruim anderhalf jarig project is met ruime inspraak van leden en deskundigen gewerkt aan de herziening van de beroepscode.  
Wat zijn de meest essentiële wijzigingen in de nieuwe Beroepscode voor de maatschappelijk werker?

• cliënten stimuleren om hun eigen verantwoordelijkheid op te pakken om tot hun recht te komen (empowerment) wordt in artikel 1 toegevoegd aan de centrale waarde

• de professionele autonomie van de maatschappelijk werker krijgt een duidelijkere plaats

• het blijvend leren en reflecteren als professional wordt concreet verwoord (incl. morele oordeelsvorming)

• de norm over respect is verhelderd, inclusief het aspect van keuzevrijheid van de cliënt  

• de artikelen over vertrouwelijkheid zijn aangescherpt en geordend

• de functie van het dossier komt beter tot zijn recht

• de positie van de gedwongen hulpverlening is op diverse punten verduidelijkt

• een geheel nieuw hoofdstuk ‘De verhouding tot de samenleving’ met de signaleringsplicht is toegevoegd, welke de maatschappelijke functie van het beroep als beroepswaarde bekrachtigt.

De projectleiding van het project Herziening Beroepscode voor de maatschappelijk werker was in handen van Buitink Beleidsadvies. De NVMW organiseert i.s.m. met Buitink Beleidsadvies ook trainingen in het leren werken met de Beroepscode in de praktijk.
Meer informatie:zie de website van de: NVMW

Professionalisering in jeugdzorg leidt tot rust en resultaat
22-03-10: Het stelsel van de jeugdzorg, in al zijn hoedanigheden, is al zeker vijftien jaar onderwerp van discussie. Een veelheid aan maatregelen ten spijt, is het rumoer niet gaan liggen, maar verder aangewakkerd. Hoe komt dat? 
Ton Monasso betoogt dat het kernprobleem van de jeugdzorg – een onduidelijke en lage effectiviteit – nog niet is opgelost. Gerichte maatregelen die de effectiviteit inzichtelijk maken en vergroten, waarbij professionalisering voorop staat, kunnen de jeugdsector weer in rustiger vaarwater brengen. 
Hoge maatschappelijke verwachtingen in een context van onduidelijke effectiviteit en een laag niveau van professionalisering leiden tot politisering en proxysturing. De gezondheidszorg biedt een mooi perspectief op sterke beroepsverenigingen en een hoogwaardige toegang met specialistische achtervang. Het werken aan een grotere effectiviteit en professionaliteit zal de nodige consequenties hebben voor organisaties, professionals en wet- en regelgeving. Het schept mogelijkheden voor en stelt eisen aan professionals, jeugdzorgaanbieders én overheden.
Uiteindelijk zal het echter tot meer rust leiden. Als de sector zelf goed kan onderbouwen welke waarde zij toevoegt, is er uiteindelijk minder beleid nodig. Er hoeft dan niet meer voor de sector te worden gedacht, maar de jeugdzorg kan haar eigen zaken regelen. 
Lees het hele artikel - dat ook verscheen in Jeugdbeleid (maart 2010) - van Ton Monasso (en een reactie daarop) HIER.

Meer disciplines voor psychische hulp in de eerste lijn
08-03-2010: Uit een onderzoek van het NIVEL (Nederlands instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) blijkt dat in toenemende mate de zogenaamde praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg in de huisartsenpraktijk (POH-GGZ) en de sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV) de aanpak van psychische problemen in de huisartsenpraktijk voor hun rekening kunnen nemen.
Waar blijft de rol van de maatschappelijk werker in dit verhaal? Zie meer tekst hier.

Vertrouwelijke informatie op straat...; hoe gaan we om met vertrouwelijke info?
17-12-09: Informatie over vijftig gevallen van huiselijk geweld in Zuidoost-Brabant is gisteren terechtgekomen bij Belgische en Nederlandse media. Het betreft uiterst gevoelige informatie die alleen naar de psychiatrische instelling GGzE, de politie, de Reclassering en het verslavingsinstituut Novadic-Kentron verzonden had mogen worden.
De informatie kwam bij diverse kranten en omroepen terecht nadat een medewerkster van DommelRegio, een regionale stichting voor maatschappelijk werk, deze per ongeluk per e-mail had verzonden aan hen. De informatie zou nodig zijn voor een vergadering van het coördinatieteam huiselijk geweld.
Bron: fok.nl/nieuws

Bertje Jens, maakster Code voor maatsch.werkers en Pieterpad, overleden
22-08-09: De ontwerpster van de Code voor de maatschappelijk werker, Bertje Jens is op 19 augustus jl. op 95-jarige leeftijd overleden. Bertje Jens was een belangrijk persoon voor de professionalisering van het maatschappelijk werk in Nederland. Behalve het ontwikkelen van de eerste Code schreef ze o.a. ook het boek Beroepsethiek en Code van de maatschappelijk werker.
Daarnaast was Bertje Jens bekend als medebedenkster van het Pieterpad. Het bekendste lange afstandswandelpad van Nederland.
Zie ook: 
Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers, NVMW: In memoriam
Marie Kamphuis Stichting; Hall of Fame: Bertje Jens
Wikipedia: Bertje Jens
CasusConsult: met een herinnering aan Bertje Jens van Lou Jagt

“Grote mond opzetten!”
20-01-09:Publicist Jos van der Lans was duidelijk tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van de Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers (NVMW): “De beroepsvereniging heeft kansen genoeg om uit haar marginale positie te komen: leg de nadruk op permanente bijscholing, ontwikkel een frisse kijk op de professie, zie de werkgevers als coalitiepartners en zet meer een grote mond op!”
"Geef duidelijker aan wat jullie als professionals vinden van bepaalde ontwikkelingen."
Tegenover de lage organisatiegraad van professionals staat het groeiend besef bij werkgevers om het professioneel kapitaal te koesteren. Maar Van der Lans meent dat er meer nodig is om de professionaliteit van de professional te verbeteren. Daarvoor moet de professional ook zelf veranderen: zich meer bewust worden van de eigen mogelijkheden en kansen. Er moet ook een andere vorm van managen komen, een andere vorm van kennisverzameling ook en ten slotte een andere vorm van bestuurlijke sturing.
Als ‘nieuwe legitimatie’ stelt de cultuurpsycholoog, publicist, journalist en ex-Eerste Kamerlid maatschappelijk werkers voor om meer als verbindingsmakelaar op te treden. “Verbind sterk met zwak, succesrijk met succesarm, kennisoverschot met kennistekort. Als voorbeeld verwees hij naar de ‘Weekendschool’ in Amsterdam. Dit is een school voor jongeren uit sociaaleconomisch achterblijvende buurten. Op de weekendschool krijgen zij drie jaar lang elke zondag les van gastdocenten/professionals, met als doel o.a. het verbreden van perspectieven, het versterken van zelfvertrouwen en het vergroten van de verbondenheid met brede lagen in de samenleving.
Meer informatie:
- 'Ontregelen; de herovering van de werkvloer' ; Jos van der Lans, 2008
- www.beroepseer.nl
- www.nvmw.nl
- www.weekendschool.nl
- www.josvdlans.nl

Hulpverleners zijn ‘doeners’ en hebben weinig tijd voor reflectie:
"Instellingen in zorg en welzijn laten hun professionals in de kou staan"

13-11-2008: Professionals staan er vaak alleen voor wanneer zij hulp verlenen ‘achter de voordeur’. Zij worden steeds vaker op pad gestuurd om zich te bemoeien met mensen in de privésfeer, zegt Lia Van Doorn, lector Innovatieve dienstverlening aan de Hogeschool van Utrecht. ‘Zij moeten dan bijvoorbeeld met ouders van ontsporende kinderen in gesprek over de opvoeding.

Moresprudentie
Maar wie bepaalt wat goed opvoeden is?’ Wanneer de organisatie globale richtlijnen geeft en ergens voor staat, geeft dat houvast aan de professional, stelt de lector. Die ijkpunten krijgen vorm door bijvoorbeeld met collega’s verschillende cases te bespreken.
Van Doorn: ‘Professionals kunnen hun morele oordeelsvorming met elkaar scherper krijgen, door ethische kwesties te bespreken en samen vanuit verschillende perspectieven naar dilemma’s te kijken. Zo vormen ze met elkaar ijkpunten, dat biedt hun houvast bij hun werk.’ Vergelijkbaar met juristen die jurisprudentie bespreken, zou er ook een moresprudentie moeten komen. Hierbij slaat mores op moraal, aldus Van Doorn. 
Het probleem is echter dat er weinig tijd is voor reflectie. ‘De volle caseload en het feit dat veel hulpverleners ‘doeners’ zijn en meteen aan de slag willen, maakt het soms lastig om tijd te maken voor reflectie en overleg met collega’s. Tegelijkertijd halen professionals juist hun voldoening uit ingewikkelde situaties met cliënten, waarbij er zich dilemma’s voordoen, stelt Van Doorn.
‘Hier kunnen ze hun tanden inzetten. Het is juist hun drijfveer om mensen te helpen als het erop aankomt, op het scherpst van de snede. Dat is precair werk, daarbij hebben ze ondersteuning nodig.’ 
Bron: Zorg en Welzijn

Wilt u meer weten over morele oordeelsvorming in de zorg- en welzijnssector?
Tip 1: het Welzijnsdebat 2008 ging over het thema ‘Moraliseren Moet!  Van ouderwetse betutteling naar nieuwe strengheid’. Lia van Doorn zei daar: " Instellingen in zorg en welzijn laten hun professionals moreel in de kou staan als het gaat om morele oordeelsvorming."  Klik hier voor een impressie over dit debat

Tip 2: Openbare les ‘Sociale professionals en morele oordeelsvorming’ door lector Dr. Lia van Doorn: Kenniscentrum Sociale Innovatie